تازه‌های علمی
بررسی میزان فرمالدئید باقی‌مانده‌ی حاصل از مواد شوینده بعد از عملیات آبکشی و شستشوی ظروف

در پژوهشی که با هدف بررسی میزان فرمالدئید باقی‌مانده‌ی حاصل از مواد شوینده بعد از عملیات آبکشی و شستشوی ظروف، در مرکز تحقیقات ایمنی محصولات بهداشتی انجام شد، مشخص گردید میزان باقی‌مانده فرمالدئید بر روی ظروف مختلف در محدوده 3/88 – 0/03 درصد و در برخی از نمونه‌های مورد آزمون از بیشینه حد مجاز (0/2 درصد) بالاتر بود.

یکی از مسائلی که همواره در مورد محصولات شوینده حائز اهمیت است، باقی ماندن ترکیبات شیمیایی به ویژه فرمالدئید موجود در آن‌ها بر روی ظروف است که نقش مهمی به عنوان نگهدارنده در اینگونه محصولات دارد. امروزه اهمیت حذف و یا کاهش این ترکیبات بر سلامت جامعه و شناساندن خطرات و معایب استفاده از آن‌ها در افزایش بیماری‌ها و توسعه سرطان بر کسی پوشیده نیست.

فرمالدئید یک ماده‌ی شیمیایی پر کاربرد و مهم از لحاظ صنعتی می‌باشد که به عنوان یک ماده‌ی سرطانزای انسانی طبقه‌بندی و در صورت تماس مدوام با انسان سبب سرطان نازوفارنژیال (حلق و بینی) و سرطان خون می‌شود. فرمالدئید موجب بروز علائمی همچون سوزش در چشم‌ها و دستگاه تنفسی و تحریک بینی و گلو می‌شود. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آن می‌تواند به مسمومیت مزمن، تنگی نفس و حتی سرطان منجر شود. با توجه به خطرات ذکر شده، محدودیت‌هایی بر میزان مواجهه با فرمالدئید از محصولات شوینده از طرف سازمان‌های نظارتی وضع شده است. با توجه به افزایش مصرف محصولات شوینده در جامعه، ارائه روش‌های نوین و جدید برای کاهش و یا جایگزینی ترکیبات شیمیایی سرطانزا با ترکیبات کم خطرتر برای مصرف کنندگان، بیش از پیش اهمیت یافته است.

در این مطالعه میزان باقی‌مانده فرمالدئید پس از شستشو ظروف با دست و توسط ماشین ظرفشویی، تعیین و مقایسه شد. همچنین اثر عواملی چون دما، زمان شستشو، نحوه شستشو و نوع ظروف بر میزان باقیمانده فرمالدئید پس از شستشو بررسی گردید.

بر اساس نتایج این پژوهش، که توسط دکتر پیمان قجربیگی رئیس مرکز تحقیقات ایمنی محصولات بهداشتی، انجام پذیرفت و با توجه به میزان فرمالدئید باقیمانده بر روی ظروف پس از آبکشی می‌توان روش و فرمولاسیون جدیدی برای کاهش یا حذف فرمالدئید ارائه داد و بر تولید محصولات سبز و دوستدار محیط زیست متمرکز شد.

آدرس پورتال دانشگاه علوم پزشکی قزوین: http://www.qums.ac.ir

آدرس پورتال مرکز تحقیقات ایمنی محصولات بهداشتی: http://hpsr.qums.ac.ir